قهرمانان «داستایفسکی» زندگی را چگونه می‌فهمند؟!
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۳ ساعت ۱۴:۰۹
تاریخ و اندیشه: ۹ فوریه سالگرد درگذشت فیودور داستایفسکی؛ خالق آثاری چون جنایات و مکافات، برادران کارامازوف، ابله، تسخیر شدگان و ... است. بی تردید در تمام آثار داستایفسکی جدالی بین شک و ایمان، خیرو شر و نیز گرفتار شدن در ورطه رنج ها و آلام بشری دیده می شود که از مضامین محوری در باب معنای زندگی هستند.


دکتر کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران و نویسنده کتاب «آثار و افکار داستایفسکی» در گفت و گوی پیش رو به بررسی مضامین فلسفی آثار داستایفسکی پرداخته است.

فئودور داستایفسکی عموما به عنوان یک رمان نویس شناخته می شود، اما توانسته است مضامین مهمی را در آثارش مطرح کند. مضامینی که آنقدر چالش برانگیز و حساس هستند که عده ای او را تنها یک رمان نویس بزرگ نمی دانند و او را در زمره روانشناسان و فیلسوفان قرار می دهند. یکی از مسائل مهمی که مفسران داستایفسکی درباره او مطرح می کنند و به بحث درباره ان می نشینند، "معنای زندگی" از نظر این نویسنده روسی است. شما به عنوان یکی از افرادی که درباره داستایفسکی تحقیق کرده اید، معنای زندگی در دیدگاه داستایفسکی را چگونه تفسیر می کنید.

داستایفسکی به طور مستقیم درباره معنای زندگی، هدف زندگی و هدف تک تک قهرامان‌هایش سخنی نگفته است. در مجموعه آثاری که از او به جا مانده است باید دید قهرمان‌های داستان‌ها، زندگی را به چه معنایی می‌فهمند. از مسیر همین جو کلی که بر آثار داستایفسکی حاکم است خواننده هم با دوره‌ای از تاریخ روسیه روبرو می‌شود - که نیمه دوم قرن نوزدهم است - و هم به معنایی با جهان جدیدی که در حال راهیابی به روسیه است آشنا می‌شود؛ از این رو می‌توانیم به آثار داستایفسکی به عنوان سندی معتبر نگاه کنیم که اطلاعاتی را در مورد یک دوره تاریخی،