چگونه با غیر مسلمانان رفتار کنیم؟
تاریخ انتشار : سه شنبه ۷ بهمن ۱۳۹۳ ساعت ۱۱:۲۳
جامعه: دستور اسلام رعایت حقوق، خوش رفتاری و هم زیستی مسالمت آمیز با همه انسان ها مخصوصا پیروان سایر ادیان است.
چگونه با غیر مسلمانان رفتار کنیم؟
جامعه: یکی از سوالات مطرح اینکه از نظر اسلام، چگونه باید با غیر مسلمانان رفتار کرد؟


پاسخ:

دستور اسلام رعایت حقوق، خوش رفتاری و هم زیستی مسالمت آمیز با همه انسان ها مخصوصا پیروان سایر ادیان است. چه آنان که در جامعه اسلامی و در تحت حکومت اسلام زندگی می کنند (اهل ذمه) و چه کسانی که در جوامع غیر اسلامی هستند.

پیشوایان اسلام پیوسته مسلمانان را به رعایت انصاف، ادای حقوق و پرهیز از آزار و اذیت پیروان مذاهب دیگر توصیه می نمودند. در این جا به چند نمونه اشاره کنیم:

۱. پیامبر اکرم (ص) می فرماید: "هر کس به یکی از معاهدین اسلام، ستم روا دارد و بالاتر از طاقت او تکلیفی بر او تحمیل کند، در روز قیامت من خودم دشمن او خواهم بود".[۱]

۲. هم چنین می فرماید: "هر کس اهل ذمه (یهودی، مسیحی و زرتشتی که در پناه اسلام اند) را آزار رساند،‌ مرا آزار رسانده است". [۲]

۳. امام علی (ع) نیز فرمود: "هر کس اهل ذمه را آزار رساند، گویا به من آزار رسانده است".[۳]

۴. ابن عباس،‌ از پیامبر اکرم (ص) نقل می کند که آن حضرت فرمود: "به فقرای همه ادیان الاهی صدقه بدهید".[۴]

۵. امام علی (ع) در بخشی از نامه اش به مالک اشتر می فرماید: "ای مالک، مهربان باش و رعیت را با چشمی پر عاطفه و سینه ای لبریز از محبت بنگر؛ و چون درنده ای به غارت جان و مال آنان نپرداز. ای مالک، فرمان برداران تو از دو صنف بیرون نیستند: یا مسلمان و برادر دینی تو هستند، و یا پیروان مذهب بیگانه اند، که در این صورت همانند تو انسان اند".[۵]

باید توجه داشت که فرمان حضرت امیر المؤمنین (ع) به مالک اشتر، در زمانی صادر شده که تعداد مسلمانان در کشور مصر ناچیز بوده، و چند سالی از فتح مصر به دست سپاه اسلام نگذشته بود و طبعاً در این چند سال تنها عده قلیلی اسلام را پذیرفته بودند و اکثریت مردم هنوز مسیحی بودند.[۶]

۶. امام صادق (ع) در مورد حقوق اهل ذمه (آنان که در جامعه اسلامی و در تحت حکومت اسلام زندگی می کنند) چنین می فرماید: "حق کسانی که در پناه مسلمانانند این است که آنچه را خدای عز و جل از آنان می پذیرد، بپذیری و مادامی که به عهد خدای عزوجل وفادارند، بر ایشان ستم نکنی".[۷]

۷. امام علی (ع) در بخشی از نامه ی خود به مالک اشتر می فرماید: "اگر پیمانى بین تو و دشمنت بسته شد، و یا تعهد پناه دادن را باو دادى، جامه وفاء را بر عهد خویش بپوشان، و تعهدات خود را محترم بشمار و جان خود را سپر تعهدات خویش قرار ده؛ زیرا هیچ یک از فرائض الاهى نیست که همچون وفاى بعهد و پیمان، مردم جهان با تمام اختلافاتى که دارند، نسبت بآن این چنین اتفاق نظر داشته باشند حتى مشرکان زمان جاهلیت، علاوه بر مسلمانان، آن را مراعات مى‏کردند؛ چرا که عواقب پیمان شکنى را آزموده بودند. بنا بر این هرگز پیمان شکنى مکن، و در عهد خود خیانت روا مدار، و دشمنت را مفریب؛ زیرا غیر از شخص جاهل و شقى، کسى گستاخى بر خداوند را روا نمى‏دارد. خداوند عهد و پیمانى را که با نام او منعقد مى‏شود با رحمت خود مایه آسایش بندگان، و حریم امنى برایشان قرار داده تا بآن پناه برند".[۸]

نتیجه آن که:

توصیه پیشوایان اسلام در روابط با غیر مسلمانان، رعایت عدالت، انصاف، ادای حقوق و پرهیز از آزار و اذیت پیروان مذاهب دیگر است. مگر در صورتی که از آنان عهد شکنی و یا خیانتی سر بزند که در این صورت اسلام با قاطعیت دستور مقابله و خاموش کردن فتنه ها را صادر کرده است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی نوشت:

[۱] ر. ک: صدر الدین بلاغی، عدالت و قضا در اسلام، ‌ص ۵۷؛ زین العابدین، قربانی، اسلام و حقوق بشر، ص ۳۹۷. "من ظلم معاهداً و کلفه فوق طاقته فانا خصمه یوم القیامة".

[۲] صدر الدین، بلاغی، همان، ص ۵۷. "من آذی ذمیاً فقد آذانی".

[۳] ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج ۲۰، ص ۲۵۳، حدیث ۵۷۸."من آدی ذمیاً آذانی".

[۴] عفیف عبد الفتاح طباره، روح الدین الاسلامی، ص ۲۷۶."تصدقوا علی اهل الادیان کلها".

[۵] نهج البلاغه، نامه ۵۳. " واشعر قلبک الرحمة للرعیة و المحبة لهم، و اللطف بهم، و لا تکونن علیهم سبعاً ضاریا تغتنم أکلهم، فانهم صنفان: اما اخ لک فی الدین، او نظیر لک فی الخلق ...".

[۶] مجله مکتب اسلام سال ۸، ش ۵، ص ۴۹.

[۷] وسائل الشیعة، ج ۱۵، ص ۱۷۷، باب سوم،"و حق اهل الذمة ان تقبل ما قبل الله عز و جل و لا تظلمهم ما وفوا لله عزوجل بعهده".

[۸] نهج البلاغة، نامه ۵۳. "ان عقدت بینک و بین عدوک عقدة او البسته منک ذمة فحط عهدک بالوفاء و ارع ذمتک بالامانة،‌ و اجعل نفسک جنة دون ما أعطیت فانه لیس
Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 2554
مرجع : جام نیوز